Bir başka ülkede tıbbi tedavi almak amacıyla seyahat etmeyi içeren yöntem, sağlık turizmi olarak adlandırılır. Sağlık turizmi uygulaması, gelişen potansiyeli ile birlikte sağlık endüstrisindeki pek çok kişinin merakını uyandırmıştır. Devletin teşvikleri ve özel sektör iş birliği ile desteklenen sağlık turizmi; ekonomik büyüme modeli olarak avantajlı olması ve bireylere tedavi sürecini turistik bir deneyimle birleştirme fırsatı sunması nedeniyle global çapta popüler olmuştur.
Sağlık Turizmi Nedir?
Medikal turizm veya sağlık turizmi, Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) tarafından belirlenen bir kavramdır. Bu model, turist güzergahları ve sağlık hizmetlerini birleştirerek ortaya çıkan ekonomik ve turistik bir yaklaşımdır. Yabancı hastaların tedavi alacakları ülkenin sağlık kuruluşuyla ya da turizm acenteleri sayesinde sağlık hizmetine erişebilmeleri mümkündür. Maliyet, bekleme süresi, mahremiyet ve ulaşılabilirlik gibi faktörlere bağlı olarak bazı insanlar kendi ülkeleri dışında tedavi olmayı tercih eder.
Sağlık Turizmi Nasıl Yapılır?
Sağlık Bakanlığı, Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik ile sağlık turizmi gerçekleştirecek kuruluşların yetkinlik kriterlerini belirlemiştir. Bu çerçevede, sağlık hizmetleri sunan kuruluşların ya da turizm acentelerinin Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi (USTYB) almaları gerekmektedir.
USTYB almak ve sağlık turizmi uygulamak için kurumların ve acentelerin karşılaması gereken koşullar şunlardır:
Sağlık kuruluşları için;
- Yetki belgesi başvurusu öncesinde yapılan son sağlık kalite standartları denetiminden en az 85 puan elde etmek,
- Kuruluş içerisinde yabancı hasta modülüne uygun bir yapıyı oluşturarak uluslararası sağlık turizmi birimi kurmuş olmak,
- Kuruluşumuzun web sitesinde, sağlık turizmi tedavileri uygulayan doktorların profesyonel becerileri ve biyografilerine ilişkin bilgiler bulunmaktadır,
- Sağlık turisti ve kuruluşumuz arasında, hastanın geçmiş tedavi bilgilerini paylaşabileceği ve tedavi planını oluşturabileceği bir çevrimiçi platform kurduk,
- Tedavi alacak kişi için, depozito ödeme yetenekleri sunan bir ödeme altyapısı oluşturduk,
- Kurumumuzda sunulan tüm hizmetlerin yabancı hasta modülüne uygun olmasını sağlayan bir kurumsal altyapı geliştirdik,
- Kuruluş içerisinde oluşturulan Uluslararası Sağlık Turizm Birimi’nde çalışan doktor ve sağlık personeline yabancı dil sertifikası verilmesini sağladık,
- Sağlık kurumu imza sirkülerinin ve ilgili ticari belgelerin hazır olduğunu doğruladık,
- Kuruluşun sunduğu uluslararası sağlık turizmi hizmetlerinin, onay formunun, klinik ve laboratuvar sonuçlarının, tedavi süreci ve sonrasında verilen tüm bilgi ve talimatların hastanın anadilinde hazırlanmış ve hem hastanın hem de doktorun imzalamış olduğunu garanti etmektedir.
Turizm acenteleri için;
- A Grubu seyahat acentası işletme belgesine sahip olunması gerekmektedir, (TURSAB belgesi ve başvuru hakkında daha fazla bilgi için https://www.tursab.org.tr/acenta-kurulus-evraklari adresini ziyaret edebilirsiniz)
- Vergi levhası, ticari tasdikname, imza sirküleri, firma sahibinin sicil beyanı ve kurumlar beyannamesinin hazır olması gerekmektedir,
- En az üç sağlık kurumu ile uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi kapsamında anlaşma imzalanmış olması gerekmektedir,
- Biri İngilizce olmak üzere en az iki dilde 7/24 çağrı merkezi hizmeti sunabilecek bir altyapının olması gerekmektedir,
- Çağrı merkezi personelleri dışında en az B2 seviyesinde yabancı dil bilen en az iki kişi istihdam etmek gerekmektedir,
- Türkçe ve İngilizce dahil en az üç dil seçeneği sunan bir web sitesine sahip olmak gerekmektedir,
- Sağlık turisti için seyahat sağlık sigortası düzenlemek gerekmektedir,
- Hastalara, tedavi alacakları uygun sağlık kuruluşları ve ücretler hakkında bilgi vermek.
- Sağlık turistlerinin ülkeye geliş, tedavi süreleri ve ülkeden çıkışları koordine edilerek transfer ve hasta çıkışı hizmetleri sağlanmalıdır.
- Gerekli izinleri alarak sağlık turizmi düzenleyen sağlık kuruluşları ve turistik acentalar için başlangıç süreci, dijital pazarlama stratejilerini etkin bir şekilde kullanarak yabancı hastaların tercih ettiği bir merkez olmayı içerir. Özetle, reklam ve tanıtım yöntemleri medikal turizm sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar ve acentalar için büyük değere sahiptir.
Neden Sağlık Turizmi?
Sağlık turizmi, müşterilere lüks ve konforlu hizmetler sunarken daha düşük maliyet sağlar. Belirli tıbbi prosedürlerde öne çıkan doktorlar ve diğer profesyoneller için de hasta seyahatleri gerçekleştirilebilir. Sağlık turizmi, gereken standartlar karşılandığında oldukça faydalıdır. Son zamanlarda artan sayıda medikal turist hem kliniklerin tanınırlığını artırırken hem de ekonomiyi canlandırır.
Sağlık Turizmi Avantajları

Maliyet Tasarrufu: Sağlık turizmi aynı kalite hizmetleri daha ekonomik fiyatlara sunma imkanı sağlar. Türkiye gibi ülkeler, lüks ve kaliteli hizmetlerine rağmen uygun fiyatlarıyla tanınır ve bu da medikal turistlerin ilgisini çeker.
Yüksek Kalite Hizmetler: Sağlık turizmi sayesinde, sunulan hizmetlerin kalitesi yükselir. Sağlık turizmine dahil olabilmek için belirlenen standartlara uymak gereklidir. Bu nedenle sunulan hizmetlerin kalitesi sürekli artmaktadır.
Hızlı Erişim: Bazı ülkelerdeki sağlık sistemleri hastaların ihtiyaçlarına zamanında karşılayamaz. Bu durumda, sağlık turizmi hastalara gerekli terapilere hızla erişim imkanı sunar.
Turistik Deneyim: Sağlık turizmi, cerrahi ve tıbbi işlemlerin yanı sıra özel bir turistik deneyim de sunar. Tedavi amacıyla ziyaret edilen yerde keyifli bir tatil yapabilme fırsatı, birçok turist için sağlık turizmini daha cazip kılar.
Vergi Teşvikleri: Devlet, sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren işletmeler için vergi teşvikleri sunar (KDV muafiyeti, gelir ve kurumlar vergisi indirimleri vb.). Bu durum, sektördeki rekabeti artırırken mali yüklerin azalmasına yardımcı olur.
Devletin Sağladığı Destekler: Reklam ve pazarlama destekleri, hasta yol ve acente komisyon desteği gibi çeşitli yollarla devlet, sağlık turizmini teşvik etmektedir. Bu tür teşvikler, sektörün büyümesini hızlandırmanın yanı sıra Türkiye’yi sağlık turizminde uluslararası bir destinasyon yapma hedefine katkıda bulunur. Devletin bu destekleri sayesinde ülkemizdeki sağlık hizmetlerinin kalitesi ve erişilebilirliği sürekli olarak artmaktadır.
Sağlık Turizmi İçin Türkiye
Türkiye, son dönemlerde sağlık bilimleri konusunda artan tanınırlığıyla sağlık turizmi alanında dünyada önde gelen bir noktaya doğru ilerlemektedir. Özellikle estetik cerrahi, diş tedavileri ve saç ekimi gibi konularda hız kazanan Türkiye’deki sağlık turizmi; tanınmış profesyoneller tarafından uygulanan tedavilere ve kültürel zenginliklere olan ilgi sayesinde turistlerin akın ettiği bir destinasyon haline gelmiştir. Bu durum, Türkiye’yi sağlık turizminde küresel bir lider haline getirmektedir.
Üst düzey klinikleri ve tanınmış doktorlarıyla bilinen Türkiye, aynı zamanda hasta memnuniyeti oranının da yüksek olduğu bir ülkedir. Tedavi süreçlerini Türkiye’de tamamlayan birçok kişi, tedavilerinden memnun olarak evlerine döndüklerini ifade eder.
Sağlık turizmi, yüksek kaliteli sağlık hizmetleri ve turistik imkanların buluştuğu bir sektördür. Devlet destekleri ile bu sektörde önemli gelişmeler yaşanıyor. Hasta yol desteği ve TÜRSAB belgesi gibi teşvikler, uluslararası hasta trafiğini artırarak kazanç elde edilmesine yardımcı olur.
Sağlık Turizmi Çeşitleri Nelerdir?
Sağlık turizmi çeşitleri 4 ana kategoriye ayrılır:
- Medikal Turizm
Kişinin sağlık hizmeti almak amacıyla yaşadığı ülkeden başka bir ülkeye gitmesi durumu medikal turizm olarak adlandırılır.
Estetik, diş tedavisi, saç ekimi ve obezite gibi medikal uygulamaları kapsayan bir turizm türüdür.
- Termal Sağlık Turizmi
Bu turizm çeşidi, termal suların ve çamurların iyileştirici özelliklerinden yararlanmak amacıyla uzman doktor kontrolünde gerçekleştirilen yurtdışı seyahatleri kapsar.
- Engelli Turizmi
Engelli kişilerin seyahat deneyimlerini içerir. Bu turizm dalının asıl hedefi, engelli bireyler için seyahat koşullarını kolaylaştırıcı olanaklar ve uygun tesisler sağlamak, aynı zamanda turistik etkinlikler düzenlemektir.
- Yaşlı Turizmi
Yaşlı kişilere tatil yapma fırsatı sunan bir turizm türüdür. Daha çok bakımı zor ve maliyetli hastalıklara sahip kişiler (Alzheimer vb.) için tasarlanmıştır. Bu turizm türünde yaşlı hastalar için çeşitli tesisler planlanırken, aktiviteler düzenlenir ve hizmetler sunulur. Eğlence, sosyal etkileşim ve sağlık hizmetleri bu türün unsurları arasındadır.